Ekspedycja Ratusz
13 września 2007r. zakończyły się badania archeologiczne prowadzone na skwerze między ulicami Armii Krajowej i Bohaterów Września w miejscu, gdzie dawniej stał najważniejszy budynek w mieście - siedziba władz samorządowych, cechów rzemieślniczych, sądu. Projekt pod nazwą "Ekspedycja Ratusz" realizowano na zlecenie Gminy Dębno. Zespołem badaczy kierował archeolog architektury dr Przemysław Kołosowski. W pracach wzięli też udział miejscowi regionaliści - Lech Łukasiuk i mgr Leszek Moszej oraz badacze związani z Projektem Chwarszczany - Wiesław Suski i mgr Joanna Jułga. Ekspedycję wspomagali wolontariusze - inicjator wykopalisk mgr Andrzej Brzozowski z młodzieżą z Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 w Dębnie, Jacek Krzciuk, Tadeusz Kowalczyk i wielu innych.Badania dotyczyły rozpoznania terenu, na którym w przeszłości stał budynek ratusza. Obszar ten znajduje się w obrębie strefy ochrony konserwatorskiej układu urbanistycznego miasta Dębna. Wykopaliska poprzedzają realizację zagospodarowania tej części miasta. Do głównych celów badań należy m. in. rozpoznanie stanu zachowania murów budynku ratusza, określenie linii historycznej zabudowy, odtworzenie jego poszczególnych etapów budowy i rozbudowy, poznanie historii tego miejsca, a tym samym poszerzenie wiedzy o dziejach miejscowości. Uzyskane wyniki będą wykorzystane w programie edukacji młodzieży i promocji miasta.
Prace wykopaliskowe wykonano zgodnie z programem zakładając kilka sondaży w wybranych miejscach. W wyniku odkryć poszerzono obszar badań w celu odtworzenia układu przestrzennego odsłanianych budynków. W trakcie prac odkrywkowych wykonano: kwerendę dotyczącą źródeł pisanych, ikonograficznych i kartograficznych, polową dokumentację opisową, rysunkową i fotograficzną, czyszczenie i wstępną inwentaryzację znalezionych zabytków. Następnym etapem będzie opracowanie wyników, wniosków i projektu zagospodarowania terenu.
W części północnej badanej działki odsłonięto część pozostałości murów ratusza pochodzących z okresu od XVI-XVII do XX wieku. W obrębie warstw kulturowych związanych z funkcjonowaniem w/w budynku znaleziono kilkaset drobnych zabytków przede wszystkim fragmenty ceramiki naczyniowej i kafli, a także monety, ułamki butelek, przedmioty metalowe, które pozwalają dowiedzieć się czegoś więcej o codziennym życiu mieszkańców dawnego miasta. W części południowej wykopalisk odkryto dolne partie ścian i fundamenty Kasy Miejskiej wzniesionej w latach 20-tych XX wieku (za budynkiem ratusza od strony obecnej ulicy Szarej). Po opracowaniu wyników badań ukaże się folder z informacjami, planami, fotografiami dotyczącymi dziejów ratusza. Zostaną one również wykorzystane do projektu zagospodarowania tego obszaru.
dr Przemysław Kołosowski